Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçinin, iş sözleşmesinin kanunda öngörülen sebeplerle sona ermesi halinde hak kazandığı parasal tazminattır. İşçinin emeğinin karşılığı olarak, işveren tarafından ödenir.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, işçinin işyerinde çalıştığı her tam yıl için son giydirilmiş brüt ücretinin 30 günlük tutarı üzerinden hesaplanır. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır. Örneğin 8 yıl 6 ay çalışan bir işçi, 8 tam yıl için 8 × 30 = 240 günlük ücret ve 6 ay için de 6 × 30/12 = 15 günlük ücret olmak üzere toplam 255 günlük ücret tutarında kıdem tazminatına hak kazanır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m.14, 1475 sayılı eski İş Kanunu m.14, 6098 sayılı TBK ilgili hükümleri ve Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri içtihatları.
Kıdem tazminatına hak kazanma koşulları
Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel koşul vardır:
- En az 1 yıl çalışmış olmak: Aynı işverene bağlı olarak kesintisiz en az 1 yıl çalışılmış olması gerekir. Farklı işverenlerde geçen süreler kural olarak birleştirilmez.
- Kanunda öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmiş olması: İş sözleşmesinin aşağıdaki hallerden biriyle sona ermesi gerekir.
Hak kazandıran sona erme halleri
- İşveren tarafından haksız (geçerli sebep gösterilmeksizin) fesih
- İşçinin haklı sebeple (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri vb.) iş akdini feshi
- Askerlik hizmeti sebebiyle işten ayrılma
- Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- Emeklilik (yaşlılık veya malullük aylığı bağlanması)
- İşçinin ölümü (mirasçılarına ödenir)
- Muvazzaf askerlik, 4857 s.K. kapsamında bir fesih
Kıdem tazminatı hesaplama formülü
Kıdem tazminatı hesaplamasının temel formülü şöyledir:
Brüt Kıdem Tazminatı = Giydirilmiş Brüt Ücret × (Toplam Çalışma Süresi / 30 gün)
Giydirilmiş brüt ücret nedir?
Giydirilmiş brüt ücret, işçinin son brüt ücretine, düzenli olarak aldığı tüm ek menfaatlerin eklenmesiyle bulunur. Bu ek menfaatler şunlardır:
- Yol ücreti (düzenli ödeniyorsa)
- Yemek ücreti (düzenli ödeniyorsa)
- İkramiye (düzenli ödeniyorsa)
- Yakacak yardımı
- Aile yardımı
- Kasa tazminatı
- Düzenli prim ödemeleri
Dikkat
Yılda bir kez ödenen ve düzensiz nitelikte olan prim, ikramiye gibi ödemeler giydirilmiş brüt ücrete dahil edilmez. Yargıtay, "süreklilik arz eden" ek menfaatleri dikkate alır.
Kıdem tazminatı tavanı
Kıdem tazminatı hesaplamasında, giydirilmiş brüt ücret her yıl için bir üst sınır ile sınırlandırılmıştır. Bu üst sınıra kıdem tazminatı tavanı denir. Tavan tutarı, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayısına göre güncellenir.
| Durum | Esas Alınan Tutar |
|---|---|
| Giydirilmiş brüt ücret < Tavan | Giydirilmiş brüt ücret |
| Giydirilmiş brüt ücret ≥ Tavan | Kıdem tazminatı tavanı |
2026 yılı güncel tavan tutarı ve tüm dönemlere ilişkin tavan rakamları için Tazminat.com'un hesaplama modülü otomatik güncelleme yapar.
Örnek kıdem tazminatı hesaplaması
Aşağıdaki örnekte, 8 yıl 4 ay 12 gün çalışmış bir işçinin kıdem tazminatı hesaplaması gösterilmiştir.
Görüldüğü üzere kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Bu nedenle brüt ve net arasındaki fark yalnızca binde 7,59 oranındaki damga vergisinden ibarettir.
Kıdem tazminatından yapılan kesintiler
Kıdem tazminatı hesaplamasında yapılan kesintiler, diğer işçilik alacaklarından farklıdır:
- Gelir vergisi: Kesilmez. 193 sayılı GVK m.25/7 uyarınca kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır.
- SGK primi: Kesilmez. Kıdem tazminatı prime esas kazanca dahil değildir.
- Damga vergisi: Kesilir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
Brüt → Net Formülü
Net Kıdem Tazminatı = Brüt Kıdem Tazminatı − (Brüt Kıdem Tazminatı × 0,00759)
Konuyla ilgili Yargıtay kararları
Yargıtay, kıdem tazminatı hesaplamasında bazı önemli ilkeler belirlemiştir:
- Giydirilmiş ücret: Yargıtay 9. HD, düzenli olarak ödenen tüm ek menfaatlerin giydirilmiş brüt ücrete dahil edilmesi gerektiğine karar vermiştir.
- 1 yıllık süre: Aynı işverene bağlı çalışma, farklı işyerlerinde geçse bile kesintisiz kabul edilir.
- Fesih tarihi: Kıdem tazminatına esas ücret, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücrettir.
- Faiz: Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren faiz işletilir.
Kıdem tazminatınızı hemen hesaplayın
Brüt ve net tutarlar, tavan kontrolü, damga vergisi ve dönemsel asgari ücret güncellemeleri otomatik olarak uygulanır.
Hesaplama aracını açKıdem tazminatı hakkında sık sorulan sorular
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır. Formül: Giydirilmiş brüt ücret × (toplam çalışma süresi / 30). Tavan tutarı aşılırsa tavan esas alınır.
Kıdem tazminatı tavanı 2026'da ne kadar?
Kıdem tazminatı tavanı, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayısına göre güncellenir. 2026 yılı güncel tavan tutarı için Tazminat.com'un hesaplama modülünü kullanabilirsiniz.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Bu nedenle brüt ve net arasındaki fark çok küçüktür.
Kıdem tazminatına hak kazanmak için kaç yıl çalışmak gerekir?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir. 1 yıldan kısa süreli çalışmalarda kıdem tazminatı ödenmez.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Ancak haklı fesih halleri (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri, askerlik, evlilik vb.) istisnadır. Bu durumlarda istifa eden işçi de kıdem tazminatına hak kazanır.
Kıdem tazminatı zamanaşımı süresi ne kadardır?
Kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi 10 yıldır. Zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.