Yeni
Sol menüde Miras altında iki hesap yer alır: Mirasçılık (onaylı kullanıcılara 10 hesap ücretsiz; sınırsız kullanım paket sayısına göre hediye ya da yıllık yan modül) ve Tenkis (kendi paketiyle). Sonuç rapor olarak kaydedilir; PDF / Word / UDF alınır. Bu sayfa hesapların ne yaptığını anlatır.
Yasal mirasçılar ve zümreler
Türk Medeni Kanunu zümre (derece) sistemini uygular: altsoy varsa mirasçı birinci zümredir; altsoy yoksa ana-baba ve onların altsoyu; o da yoksa büyük ana-babalar ve altsoyları. Üst zümrede tek bir mirasçı bile varsa alt zümre mirasçı olmaz. Ölmüş kişinin payı halefiyetle altsoyuna geçer; kök içinde pay başa bölünür.
| Zümre | Kimler | Kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 1. zümre | Çocuklar, torunlar… (evlatlık dahil) | Çocuklar eşit; ölmüş çocuğun payı altsoyuna | TMK 495, 500 |
| 2. zümre | Ana, baba ve kardeşler | Ana-baba yarı yarıya; ölmüş ebeveynin yarısı o ebeveynle ortak kardeşlere (tam kardeş iki yarıda, üvey kardeş birinde); bir taraf boşsa diğerine | TMK 496 |
| 3. zümre | Büyük ana-babalar; dayı, teyze, amca, hala ve altsoyları | Her taraf 1/2, her büyük ebeveyn 1/4; boş kalan pay aynı taraftakine, taraf boşsa diğerine. Eş varsa büyük ana-babaların torunları mirasçı olamaz | TMK 497, 499/3 |
| — | Devlet | Hiç mirasçı yoksa | TMK 501 |
Sağ kalan eşin payı
Eş, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre pay alır (TMK m.499):
- Altsoyla birlikte: 1/4,
- Ana-baba zümresiyle birlikte: 1/2,
- Büyük ana-baba zümresiyle birlikte: 3/4,
- Bu zümrelerde kimse yoksa: tamamı.
Saklı paylar
Saklı pay, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla ya da sağlığında yaptığı kazandırmalarla dokunamayacağı kısımdır (TMK m.506, 2007 değişikliği sonrası):
| Mirasçı | Saklı pay |
|---|---|
| Altsoy | Yasal miras payının 1/2'si |
| Ana ve babadan her biri | Yasal miras payının 1/4'ü |
| Sağ kalan eş | Altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikteyse yasal payının tamamı; diğer hallerde 3/4'ü |
| Kardeşler | Saklı pay yok |
Tereke ve tasarruf edilebilir kısım
Net tereke = aktifler − borçlar − cenaze, defter tutma ve üç aylık bakım giderleri (TMK m.507). Saklı pay hesabında tenkise tabi sağlararası kazandırmalar terekeye eklenir (hesap terekesi, m.508). Saklı payların toplamı bu tereke üzerinden bulunur; kalan tasarruf edilebilir kısımdır. Kazandırmaların toplamı bu kısmı aşıyorsa aşan tutar tenkise konu olur.
Tenkis
Saklı payı aşan kazandırmalar şu sırayla indirilir (TMK m.570):
- Önce ölüme bağlı tasarruflar, kendi aralarında orantılı olarak (m.563). Orantı sabit tenkis oranıyla bulunur: davacının saklı pay ihlali / davacı dışındakilere yapılan ölüme bağlı kazandırmalar toplamı; her kazandırma bu oranda indirilir (YİBK 22.04.1994, 1993/3 E., 1994/4 K.),
- Yetmezse sağlararası kazandırmalar, en yeni tarihliden en eskisine doğru,
- Saklı pay sahibi bir mirasçıya yapılan kazandırmanın yalnızca saklı payı aşan kısmı tenkise tabidir (m.561).
Tenkisten sonra kalan ölüme bağlı kazandırmalar terekeden düşülür; kalan, yasal pay oranlarıyla dağıtılır ve her saklı pay sahibi en az saklı payını alır.
Mirasçılık hesabı
Miras ağacı ve paylar; tutar girilmez. Onaylı kullanıcıya 10 hesap ücretsizdir ve rapor olarak kaydedilir. Girdiler:
- Sağ kalan eş; çocuklar ve altsoyları (hayatta / ölü, evlatlık),
- Ana-baba; kardeşler (tam / üvey: hangi ebeveyn ortak) ve altsoyları,
- Büyük ana-babalar; dayı, teyze, amca, hala ve altsoyları.
Altsoy mirasçıysa üst soy (ana-baba, kardeşler ve diğer akrabalar) mirasçı olmadığından bu bölümler kapalı gelir ve uyarı gösterilir; istenirse açılır. Her alanın yanındaki (?) işareti açıklamayı açar. Çıktıda miras ağacı, her mirasçının kesirli yasal payı ve saklı payı, mirasçı olmayanlar ve nedeni, saklı paylar toplamı ve tasarruf oranı yer alır.
Tenkis hesabı
Saklı payı zedelenen mirasçının tenkis davasında istenecek tutarı, bilirkişi raporu düzeninde adım adım hesaplar:
- Mirasçılar: ölüm tarihi ve miras ağacı (mirasçılıktaki gibi).
- Malvarlığı: her kalem ölüm günündeki değeriyle (TMK m.507); terekede kalan, ölüme bağlı tasarrufla bırakılan (lehtar ve hissesiyle, ör. 1/5) ya da tenkise tabi sağlararası kazandırma (TMK m.565; tarihiyle). Lehtar mirasçı olmayan biri de olabilir (ör. vakıf).
- Pasifler ve davacılar: borçlar, cenaze, mühürleme ve yazım giderleri, üç aylık geçim (TMK m.507/II); tenkis isteyen mirasçılar. İsteğe bağlı olarak değerler seçilen endeksle (TÜFE, Yİ-ÜFE vb.) ödeme ya da rapor tarihine güncellenir; o ayın endeksi açıklanmadıysa son açıklanan kullanılır.
Çıktıda net tereke ve tenkise esas tereke (TMK m.508), her mirasçının saklı pay değeri, vasiyetle / terekeden / sağlararası edindiği ve ihlal; her davacı için sabit tenkis oranı ve kazandırma başına tenkis tutarı, yetmezse sağlararası kazandırmalardan karşılanan kısım yer alır. Formun başında "Tenkis nedir?" anlatımı, sonucun başında terimlerin açıklaması bulunur.
Ücret ve özel rapor
| Hesap | Ücret |
|---|---|
| Mirasçılık | Onaylı kullanıcıya 10 hesap ücretsiz; sınırsız kullanım: tenkis paketiyle ücretsiz, paket sayısına göre hediye ya da yıllık ₺1.500 + KDV yan modül |
| Tenkis paketi | Tek başına ₺3.600 + KDV / yıllık (aylık ₺1.500 + KDV); aynı sepette başka bir hesaplama paketiyle (işçilik, aktüerya, infaz, maluliyet) ₺3.000 + KDV / yıllık. Yıllık 30 rapor; her hesap 1 kredi. |
| Mirasçılık Raporu (özel rapor) | ₺8.000 + KDV |
| Tenkis Raporu (özel rapor) | ₺15.000 + KDV |
Özel raporu bilirkişi hazırlar ve imzalar (özel raporlama); talep hesap sayfasındaki bağlantıdan açılır.
Modülün sınırları
Dikkat: Modül kanundaki oranları uygular; hukuki nitelendirme yapmaz. Bir kazandırmanın tenkise tabi olup olmadığı, mirasın reddi, mirastan çıkarma, feragat ya da yoksunluk avukatın değerlendirmesidir; bu kişiler girdide mirasçı sayılmayarak işlenir.
- Bölünmez malda tenkis (m.564), aile konutu ve ev eşyası üzerindeki haklar (m.652), intifa / irat tasarrufları (m.562) ve denkleştirme (m.669–675) kapsam dışındadır.
- Edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan katılma alacağı ayrı bir hesaptır; tereke dışında kalır.
- 01.01.2002 öncesi ölümlerde eski Medeni Kanun oranları uygulanmaz.
Sıkça sorulan sorular
Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?
Altsoyla 1/4, ana-baba zümresiyle 1/2, büyük ana-baba zümresiyle 3/4; bu zümrelerde kimse yoksa tamamı (TMK m.499).
Saklı pay oranları nedir?
Altsoy yasal payın yarısı, ana-babadan her biri dörtte biri, eş altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikteyse tamamı, diğer hallerde dörtte üçü. Kardeşlerin saklı payı yoktur (TMK m.506).
Tenkis hangi sırayla yapılır?
Önce ölüme bağlı tasarruflar orantılı (sabit tenkis oranıyla, YİBK 1994/4), yetmezse sağlararası kazandırmalar en yeniden en eskiye (TMK m.570). Saklı pay sahibine yapılanın yalnızca aşan kısmı (m.561).
Modül mirasın reddini, ıskatı ya da feragati hesaplar mı?
Hayır; bunlar hukuki nitelendirmedir. İlgili kişi girdide mirasçı sayılmayarak hesap yapılır.
Nerede kullanılır?
Miras menüsünde. Mirasçılık onaylı kullanıcılara 10 hesap ücretsiz; sınırsız kullanım için 2 paket alana munzam zarar, miras ve İPSD arasından 1, 3 paket alana 2 modül, işçilik + aktüerya + infaz alana üçü de hediye; hediye hakkı yoksa yıllık ₺1.500 + KDV yan modül; tenkis paketi alana mirasçılık sınırsız ücretsiz. Tenkis kendi paketiyle, yıllık 30 rapor (fiyatlar).
Tenkis hesabı neden ayrı ve ücretli?
Tenkis, malvarlığının ölüm günü değerleri, lehtarlar, pasifler ve davacılarla bilirkişi raporu düzeninde ayrı bir hesaptır. Tek başına ₺3.600 + KDV / yıllık; başka bir hesaplama paketiyle aynı sepette ₺3.000 + KDV / yıllık. Mirasçılık (yasal ve saklı paylar) ücretsiz kalır.
Sabit tenkis oranı nedir?
Davacının saklı pay ihlalinin, davacı dışındaki kişilere yapılan ölüme bağlı kazandırmalar toplamına oranıdır. Her kazandırma bu oranda indirilir; böylece ihlal lehtarlar arasında kazandırmalarıyla orantılı paylaşılır (YİBK 1994/4).
14 gün ücretsiz deneyin
Kayıt olun, hesap modüllerini 14 gün deneme kredisiyle kullanın. Üyeyseniz portala giriş yapın.
Ücretsiz dene → Paketleri gör