Trafik kazası tazminatı, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.85 vd. hükümleri uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi sırasında verilen bedensel zararın (yaralanma, sakatlık, ölüm) giderilmesidir. Zarar görenin talebi, kural olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) kapsamında sigortacıya yöneltilir; limit aşımı hâlinde sürücü ve araç işleteni sorumludur.
Trafik kazası tazminatı nedir?
KTK m.85 uyarınca bir motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimseye zarar verilirse, işleten ve sürücü bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluk kusursuz sorumluluk temeline dayanır — kaza, sürücünün kusuru olmasa bile işletenin sorumluluğu doğabilir. Kusursuzluğu ispat yükü işleten/sürücü üzerindedir (m.85/2).
Uygulamada zarar görenlerin büyük bölümü, talebini doğrudan ZMSS sigortacısına yöneltir. ZMSS, kaza başına poliçe limitleri dâhilinde ödeme yapar; limit üstü kısım için araç işleteni ve sürücüye karşı genel hükümler çerçevesinde dava açılır.
Bilgi: ZMSS, bedensel zararları (yaralanma, sürekli/geçici iş göremezlik, ölüm, destekten yoksun kalma) kapsar. Araç değer kaybı ve hasar gibi maddi zararlar için kasko/genel hükümler devreye girer.
Talep edilebilecek kalemler
| Kalem | Hâl | Talep sahibi | Zorunlu dayanak |
|---|---|---|---|
| Sürekli iş göremezlik | Yaralanma / sakatlık | Kazazede | TBK m.54, KTK m.90 |
| Geçici iş göremezlik | İyileşme süreci | Kazazede | TBK m.54/2 |
| Bakıcı gideri / tedavi masrafı | Yaralanma | Kazazede | TBK m.54 |
| Destekten yoksun kalma | Ölüm | Destek gören yakınlar | TBK m.53/3, KTK m.90 |
| Cenaze ve defin masrafları | Ölüm | Ölenin mirasçıları | TBK m.53/1 |
| Ölüm hâlinde uğranılan kayıplar | Ölüm | Mirasçılar | TBK m.53/2 |
Kimler talep edebilir?
- Kazazede (yaralanma hâlinde): Bedensel bütünlüğü ihlal edilen kişi.
- Destekten yoksun kalanlar (ölüm hâlinde): Ölenin yardımından yararlanan eş, çocuk, anne-baba, kardeş ve fiilî destek konumundaki kişiler.
- Mirasçılar: Cenaze-defin masrafı ve TBK m.53/2 kapsamındaki kalemler için.
- SGK: Ödediği geçici/sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm aylığı için sorumlulara rücu eder (bu, kazazedenin talebini azaltır).
Hesaplama nasıl yapılır?
Bedensel zarar tazminatı, aktüerya bilirkişisi tarafından, TRH-2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz/progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplanır. Sürekli iş göremezlikte temel formül:
Sürekli iş göremezlik — basit örnek
| Kazazedenin yaşı | 35 |
| Aylık net gelir (asgari ücret üzeri) | 22.000 ₺ |
| Maluliyet oranı (Adli Tıp) | %18 |
| Bakiye ömür (TRH-2010) | ~38 yıl |
| Kusur oranı (kazazede) | %0 |
| Aktüerya hesabı sonucu | ≈ 1.350.000 ₺ |
Gerçek hesap; SGK peşin sermaye indirimi, destek süresi, evlenme ihtimali, çocuk sayısı gibi parametrelerle değişir. Bu tablo yalnızca büyüklük fikri verir.
ZMSS ve Sigorta Tahkim Komisyonu
ZMSS, kaza başına bedensel zarar limiti dâhilinde ödeme yapar (2026 için poliçe genel şartlarında belirtilen güncel tutar). Sigortacıya başvuru sonrası:
- Sigortacı 15 gün içinde cevap vermezse,
- Verdiği teklif yetersizse veya reddederse,
- Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir (ücretsiz, hızlı yol).
Tahkim yolu zorunlu değildir; doğrudan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava da açılabilir. Tahkim kararları temyiz edilemez, itiraz yolu sınırlıdır.
Dikkat: Sigortacıya başvurmadan doğrudan dava açmak, faiz başlangıcı ve yargılama gideri açısından dezavantaj yaratabilir. Kural olarak önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır.
Zamanaşımı
KTK m.109 uyarınca ZMSS sigortacısına karşı zamanaşımı:
- Zararı ve sorumluyu öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl,
- Her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl.
Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa (taksirle yaralama/öldürme), ceza zamanaşımı süresi daha uzun olduğunda bu süre uygulanır. Bu nedenle özellikle ölümlü kazalarda zamanaşımı def'i ciddi bir savunma başlığıdır ve teknik inceleme gerektirir.
Alt konular
Sıkça sorulan sorular
Trafik kazası tazminatı kime ödenir?
Yaralanma hâlinde kazazedeye; ölüm hâlinde ölenin destek verdiği yakınlarına ödenir. Sorumlu taraf sürücü, işleten ve ZMSS sigortacısıdır.
Kusurlu taraf ben olsam da tazminat alabilir miyim?
Evet, ancak kusur oranınız kadar indirim yapılır. KTK m.88 uyarınca kusur oranı tazminatı doğrudan etkiler; %100 kusurlu iseniz kural olarak tazminat doğmaz.
Sigorta şirketi düşük teklif verirse ne yapmalıyım?
Teklifi kabul etmek zorunda değilsiniz. Aktüerya raporu ile gerçek tutarı belirleyip Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurabilirsiniz.
SGK ödemeleri tazminattan düşülür mü?
Evet. SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm aylığı peşin sermaye değeri üzerinden tazminattan mahsup edilir.
Kaza tarihi eskiyse hâlâ dava açılabilir mi?
Kural olarak kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. Fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir. Mutlaka bir uzmandan görüş alın.
Trafik kazası tazminatınızı hesaplayalım
Dosyanızı yükleyin, aktüerya bilirkişisi tarafından 24 saat içinde ön rapor hazırlayalım.
Fiyatları gör → İletişime geç