MOD-07 · TİCARİ HUKUK

Munzam Zarar Hesaplama

TBK m.122 kapsamında, alacaklının temerrüt faizini aşan zararının hesaplanması. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde, bankaların mevduat faizini ödemediği hâllerde ve ticari ilişkilerde gecikmeden doğan ek zararların tazmini.

3 alt modül Dayanak: TBK m.122 Yargıtay içtihatları

> GENEL BAKIŞ

Munzam zarar nedir?

Munzam zarar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 122. maddesi kapsamında, alacaklının temerrüt faizini aşan zararıdır. Borçlu temerrüde düştüğünde, alacaklıya kural olarak temerrüt faizi ödenir. Ancak alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa, borçlu kusuru olmadığını ispatlamadıkça bu zararı da gidermek zorundadır.

Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde, yasal temerrüt faizi ile alacaklının fiilen uğradığı zarar arasında ciddi farklar oluşabilmektedir. Bu durumda alacaklı, fark için munzam zarar davası açabilir.

Yasal Dayanak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.122, m.117 vd. (temerrüt), TTK m.1530 ve ilgili Yargıtay içtihatları.

> UYGULAMA ALANLARI

Munzam zarar hangi alanlarda talep edilir?

BANKACILIK

Bankacılık

Mevduat faizinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bankaya karşı munzam zarar talebi.

TİCARİ

Ticari İlişkiler

Ticari alacağın gecikmesi nedeniyle işletmenin uğradığı ek zarar. TTK m.1530 özel düzenleme.

İŞ HUKUKU

İşçilik Alacakları

Geç ödenen kıdem/ihbar tazminatı nedeniyle işçinin uğradığı enflasyon kaynaklı ek zarar.

KAMULAŞTIRMA

Kamulaştırma

Kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi hâlinde malikin uğradığı munzam zarar.

> SIK SORULAN SORULAR

Munzam zarar hakkında SSS

Munzam zarar nedir?

Munzam zarar, TBK m.122 kapsamında alacaklının temerrüt faizini aşan zararıdır. Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa borçlu, kusuru olmadığını ispatlamadıkça bu zararı da gidermek zorundadır.

Munzam zarar hangi durumlarda talep edilir?

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde, alacağın zamanında ödenmemesi nedeniyle alacaklının alternatif yatırım fırsatlarını kaçırdığı durumlarda, bankaların mevduat faizini ödemediği hâllerde ve ticari ilişkilerde gecikme nedeniyle oluşan ek zararlarda talep edilir.

Munzam zarar nasıl hesaplanır?

Munzam zarar, alacaklının temerrüt döneminde fiilen uğradığı zarardan (alternatif getiri, mevduat faizi, enflasyon farkı, kur farkı gibi) yasal temerrüt faizi düşülerek hesaplanır. Detay için hesaplama sayfasına bakınız.

Munzam zarar için ispat yükü kimde?

Munzam zararın varlığını ve miktarını ispat yükü alacaklıdadır. Borçlu ise kusuru olmadığını ispatlarsa munzam zarardan kurtulur (TBK m.122 kusursuzluk karinesi).